30.04.2007 Tarihinde TÜRKAK Sektör komitesinin beton test preslerine ilişkin almış olduğu karar aşağıda bilgilerinize sunulmuştur.Ayrıca bu karar TÜRKAK ‘a ait resmi internet sitesinde de mevcuttur.Bu karar doğrultusunda piyasada kullanılan bir çok beton test presinin standartlara uymadığı görülmüştür.Akredite kalibrasyon laboratuarları da yayınlanan bu karar doğrultusunda hareket etme mecburiyetleri olduğundan yapılacak cihaz kalibrasyonunda problem yaşanmaması için kullanıcıların beton test preslerini ilgili standarda göre revize etmeleri veya değiştirmeleri gerekmektedir.

Yapılan deneylerin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi ve sonuçların standartalara uyum çerçevesinde değerlendirilmesi için mutlak süretle beton test preslerinin bu standarta uyumlu hale getirilmesi gerekir.

Beton test preslerinde kalibrasyon sonucu TS EN 12390-4 uygun çıkan cihazların birkaç ay sonra ortam şartları ve kulanıcı hatalarından dolayı bir sonraki kalibrasyonda uygun çıkmadığı görülmüştür.Bunun en temel nedeni ortam sıcaklığı ve nemin uygun olmayışı ve zaman içerisinde yapılması gereken bakımların yapılamayışı beton test presini kalibrasyon yapılmasını engellemektedir.

Ölçme Tekniği ve Kalibrasyon Sektör Komitesi önerilerinden

2007 / 01 Nolu toplantı önerilerinden

BETON TEST PRESLERİNİN KALİBRASYONU

Türk Standardları Enstitüsü (TSE) tarafından hazırlanarak yürürlüğe giren ve Beton Test Preslerinin kalibrasyonunu tarif eden "TS EN 12390-4 08.04.2002 Beton - Sertleşmiş Beton Deneyleri - Bölüm 4: Basınç Dayanımı - Deney Makinelerının Özellikleri" standardının uygulanması konusu ülkemiz açısından çok önemlidir. Zira, büyük bir bölümü deprem kuşağında yer alan ülkemizde, sağlam yapıların yapılması, olası depremlere karşı hazırlıklı olmamızı gerektirmektedir.

Ülkemizde, standarda uygun beton üretimi yapılabilmesi için, beton üreticilerinin ve bu konuda test yapan laboratuarların ilgili standarda uygun beton test preslerine sahip olmaları gerekir. Beton Test Preslerinin uygun olup olmadığına ise, bu cihazların ilgili standarda göre muayene ve kalibrasyonu yapılarak karar verilebilir.

Zaman içerisinde, kalibrasyon laboratuarlarının, beton test preslerinin kalibrasyonu ve sertifikalandırması konusunda farklı uygulamaları olduğu belirlenmiştir. Uygulamalardaki farklılığı ortadan kaldırmak, beton üreticileri-Beton Test Presi üreticileri-Beton Test Presi kullanıcılarını bilgilendirmek ve kalibrasyon laboratuarları arasındaki haksız rekabeti engellemek amacıyla çalışma grubumuz, ilgili tarafların da katıldığı toplantılar yapmıştır. Yukarıda belirtilen hususları görüşmek için, 05 Haziran 2006, 27 Ekim 2006 ve 22 Mart 2007 tarihlerinde olmak üzere üç ayrı toplantı yapılmıştır. Bu toplantılara, kalibrasyon laboratuarları, Beton Test Presi üreticileri, TÜRKAK ve UME yetkilileri davet edilmişlerdir. Yapılan toplantılar sonucunda aşağıda belirtilen hususlar üzerinde görüş birliği sağlanmış olup bu kararların "Sektör Komitesi" kararı olarak yayınlanmasına karar verilmiştir.

"Ölçme Tekniği ve Kalibrasyon sektör komitesinin" almış olduğu kararlar :

- Beton Test Preslerinin kalibrasyonunda "TS EN 12390-4 08.04.2002 Beton - Sertleşmiş Beton Deneyleri - Bölüm 4: Basınç Dayanımı - Deney Makinelerının Özellikleri" standardı uygulanacaktır.

- Nisan 2007 tarihinden önce üretilmiş Beton Test Preslerinde, ilgili standardın "birim şekil değiştirme ölçümü" hariç diğer maddeleri (eğik basma kontrolü "max%10", düzlemsellik, plakaların sertliği ve yüzey prüzlülüğü) uygulanacaktır.

- TS EN 12390-4 standardının yayınlandığı tarih olan 8 Nisan 2002'den önce üretilmiş olan beton test presleri de dahil olmak üzere, tüm Beton Test Preslerinin kalibrasyonu için, bu cihazların "hız kontrol üniteli" olması gereklidir ve hız kontrolü en az 2 değişik hızda yapılacaktır.

- Yeni üretilen beton test preslerinde, standardın 6. maddesinde belirtilen bilgileri içeren kullanım klavuzu olacaktır.

- Standardın şartlarını sağlayan Beton Test Preslerine TÜRKAK Markalı kalibrasyon sertifikası ve etiket verilecektir.

- Standardın şartlarını sağlamayan Beton Test Preslerine herhangi bir sertifikanın yerine geçmeyecek şekilde sadece ölçüm sonuçlarını içeren bir "Ölçüm Raporu" verilecektir. Ayrıca, bir kalibrasyon etiketi de verilmeyecektir.

- Ölçüm birimi Kg olan beton test preslerine, kullanıldığı yerin yerçekimi haritası çıkartılması durumunda TÜRKAK Markalı kalibrasyon sertifikası verilecektir.

- Beton Test Preslerinde ayar öncesi değerler kayıt altına alınacak ve en az üç noktanın (%10 - %50 - %100) ayar öncesi değeri kalibrasyon sertifikasında verilecektir.

- Yukarıda alınan kararlar herkes için bağlayıcı olacak ve uygulanmasına yayınlandığı tarihte başlanacaktır.

- 01.01.2008 tarihinden itibaren Beton Test Preslerinin kalibrasyonunun yapılabilmesi için makinayı imal eden üretici, ürettiği makinanın TS EN 12390-4 standardına uygun olduğunu gösteren bir belgeyi müşteriye verecektir.

Ayrıca aşağıda belirtilen beton test presinin yapım özelliklerinede ayrıca dikkat edilecektir.

1-Ara mesafe plakaları boşluksuz olacak.

2-Üst başlık ile alt piston aynı merkezde olacak.

3-Beton test presi bulunduğu ortam ile kür havuzları aynı ortamda olmayacak.Nem oranını fazla olması beton test preslerinin tablalrında zamanla paslanmaya neden olduğu için bir sonraki kalibrasyonda uygun çıkmama durumu ile karşılaşılır.

4-Üst oynar başlıkta plastik koruma kılıfı olması gerekir.Bu kılıf üst başlıkta zamanla toz birikintilerinin başlığın özelliğini değiştirmesini engeller.

5-Yükleme hızı kontrol ünitesi olmalıdır.Kollu sistemli beton test presleri buna uygun değildir.Beton test presi istenilen yükü %5 toleransla yüklemeye müsait olmalı.Buda cihazın otomatik bir hız kontrol ünitesi ile sağlanabilir.

6-Beton test preslerini revize ederken veya yenisi alırken sektör komitesinin aldığı kararları mutlaka dikkat edilmesi gerekir.teknik şartnameler hazırlanırken standarda uyumu mutlaka aranmalıdır.Ayrıca Tedarikçi firmadan cihaza ait bakım planı mutlaka alınmalıdır.

8-TS EN 12390-4 standardının 6.Maddesinde geçen tedarikçiye ait bölümdeki maddelerin tamamı tedarikçi tarafından verilmesi istenilecektir.

EMİS Kalibrasyon firması olarak bizlerde TÜRKAK sektör komitesini almış olduğu bu kararları uygulama konusunda üzerimize düşeni fazlası ile yapacağız.Bu konuda tüm hizmet verdiğimiz müşterilerimiz bu konuda gerekli teknik bilgileri verme konusunda da gerekli özveriyi göstermek durumundayız.